Hội nghị Bàn tròn Việt Nam – Séc lần thứ 2: Từ kết nối học thuật đến các chương trình hợp tác cụ thể về giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Ngày 9/9/2026, tại Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Séc ở Praha, Hội nghị Bàn tròn Việt Nam – Séc lần thứ 2 về Giáo dục Đại học, Khoa học & Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã được tổ chức với sự tham gia của đại diện 16 trường đại học Việt Nam và Cộng hòa Séc, trong đó 9 trường tham dự trực tiếp tại Praha và 7 trường tham dự trực tuyến. Hội nghị đánh dấu bước chuyển quan trọng từ kết nối và trao đổi học thuật sang xây dựng các chương trình, dự án và cơ chế hợp tác cụ thể giữa hai nước.

Hội nghị do Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Séc và Trường Đại học Tôn Đức Thắng (TDTU) phối hợp tổ chức, với sự tham gia của lãnh đạo các trường đại học, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nghiên cứu, hiệp hội doanh nghiệp và các đối tác đổi mới sáng tạo của Việt Nam và Cộng hòa Séc. Chương trình chính thức diễn ra từ 14:00 đến 16:30, tiếp nối bằng chương trình Networking Dinner nhằm tạo thêm không gian trao đổi trực tiếp giữa các đối tác.

MỞ RỘNG MẠNG LƯỚI HỢP TÁC ĐẠI HỌC VIỆT NAM – SÉC

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Séc Dương Hoài Nam nhấn mạnh yêu cầu đưa quan hệ hợp tác giữa các cơ sở giáo dục và nghiên cứu hai nước từ những hoạt động trao đổi hoặc dự án riêng lẻ sang các quan hệ đối tác lâu dài, có chiều sâu và hướng tới kết quả cụ thể.

Trong bối cảnh Việt Nam và Cộng hòa Séc đã thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược, giáo dục đại học, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo đang có điều kiện thuận lợi để trở thành một trong những trụ cột mới của quan hệ song phương. Các lĩnh vực có nhiều tiềm năng bao gồm trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, sản xuất tiên tiến, năng lượng và công nghệ xanh, công nghệ sinh học và các công nghệ mới.

Đại diện Chính phủ Séc, Dr. David Müller, Tổng Vụ trưởng Bộ Công Thương Cộng hòa Séc, khẳng định sự sẵn sàng của phía Séc trong việc thúc đẩy kết nối giữa trường đại học – viện nghiên cứu – doanh nghiệp của hai nước. Cùng tham dự Hội nghị từ Bộ Công Thương Séc còn có ông Michal Prokop, Phó Giám đốc Vụ các nước ngoài châu Âu, và ông Jiří Černohous, chuyên viên của Vụ.

Phía công nghiệp Séc có sự tham dự của ông Lukáš Martin, Giám đốc Ban Quan hệ Quốc tế, Liên đoàn Công nghiệp Cộng hòa Séc, cùng đại diện các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo. Sự tham gia này góp phần mở rộng nội dung Hội nghị từ hợp tác giữa các trường đại học sang nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác đại học – doanh nghiệp.

16 TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÙNG TRAO ĐỔI VỀ GIAI ĐOẠN HỢP TÁC MỚI

Một điểm nổi bật của Hội nghị lần thứ hai là quy mô mạng lưới được mở rộng với 16 trường đại học của hai nước, trong đó 9 trường tham dự trực tiếp và 7 trường tham dự trực tuyến.

Trong phiên thảo luận, lãnh đạo các trường đã đánh giá những kết quả hợp tác hiện có, đồng thời tập trung đề xuất các hoạt động cụ thể cho năm học 2026/2027 và giai đoạn tiếp theo, bao gồm trao đổi sinh viên và giảng viên, đào tạo tiến sĩ, nghiên cứu chung, công bố khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối với doanh nghiệp. Phiên thảo luận được Ban Tổ chức Hội nghị điều hành, tạo điều kiện để các trường và đối tác của hai nước trao đổi trực tiếp về nhu cầu, thế mạnh và khả năng hình thành các chương trình hợp tác cụ thể.

Đại diện các trường và tổ chức Séc đã đưa ra nhiều đề xuất mới. GS. Petr Sáha đề xuất mở rộng hợp tác với các trường đại học và doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực như năng lượng xanh, hệ thống lưu trữ bằng pin, y tế và công nghệ lưỡng dụng.

Hội nghị cũng thảo luận về khả năng phát triển mô hình đào tạo tiến sĩ theo hình thức bán thời gian (part-time doctoral training), cho phép giảng viên và nhà nghiên cứu Việt Nam thực hiện chương trình tiến sĩ tại các trường đại học Séc theo quy định của từng trường, kết hợp nghiên cứu tại Việt Nam với các giai đoạn học tập và nghiên cứu trực tiếp tại Cộng hòa Séc.

Mô hình này được kỳ vọng không chỉ góp phần đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao cho các trường đại học Việt Nam mà còn hình thành các cầu nối nghiên cứu lâu dài giữa các nhóm khoa học của hai nước.

CVDI HUB – TỪ NGHIÊN CỨU ĐẾN THƯƠNG MẠI HÓA CÔNG NGHỆ VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Một trong những nội dung chiến lược của Hội nghị là sáng kiến Czech–Vietnam Deep Tech Innovation & Impact Hub (CVDI Hub).

Tại Hội nghị, Dr. Vít Dočkal, Giám đốc INDRC, đã giới thiệu tầm nhìn, mô hình hoạt động và lộ trình triển khai CVDI Hub như một nền tảng hợp tác dài hạn giữa Việt Nam và Cộng hòa Séc trong lĩnh vực deep-tech và đổi mới sáng tạo.

CVDI Hub được định hướng như một hành lang đổi mới sáng tạo Việt Nam – Séc, tận dụng thế mạnh bổ trợ giữa nguồn nhân lực kỹ thuật và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam với hạ tầng nghiên cứu, khả năng tiếp cận thị trường EU và năng lực phát triển doanh nghiệp công nghệ của Cộng hòa Séc và châu Âu.

Điểm khác biệt quan trọng của CVDI Hub là không dừng lại ở hợp tác học thuật hay nghiên cứu. Bước phát triển tiếp theo là thương mại hóa: chuyển những nền tảng hợp tác nghiên cứu đã được xây dựng trong nhiều năm thành một chương trình thực tiễn về phát triển, thương mại hóa công nghệ và hình thành các dự án/doanh nghiệp deep-tech.

Theo đó, CVDI Hub hướng tới kết nối trường đại học – viện nghiên cứu – doanh nghiệp – nhà đầu tư – chính quyền địa phương và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo của hai nước. Các ý tưởng, kết quả nghiên cứu và công nghệ có tiềm năng sẽ từng bước được hỗ trợ phát triển từ nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ đến ứng dụng thực tế, thương mại hóa, thu hút đầu tư và phát triển doanh nghiệp công nghệ.

Nói cách khác, CVDI Hub hướng tới xây dựng một chuỗi kết nối:

Research → Technology Development → Prototype/Pilot → Commercialization → Venture Creation → Investment → International Market

Qua đó, các kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại ở công bố khoa học mà có cơ hội được chuyển thành sản phẩm, giải pháp công nghệ, startup/spin-off và các dự án đầu tư có khả năng tạo giá trị kinh tế và tác động xã hội.

Trong giai đoạn đầu, CVDI Hub tập trung vào bốn nhóm công nghệ ưu tiên gồm Healthcare; Agriculture & Drones; Robotics & AI; và Green Energy, với các hướng cụ thể như AI hỗ trợ chẩn đoán y tế, nông nghiệp chính xác, UAV và hệ thống tự hành, machine vision, navigation, microgrids, battery analytics và digital twins.

Tầm nhìn dài hạn của CVDI Hub còn đặt ra những mục tiêu định lượng đầy tham vọng về ươm tạo các công nghệ tiên tiến có nguồn gốc Việt Nam, huy động vốn đầu tư mạo hiểm tại Cộng hòa Séc và phát triển chúng thông qua các pháp nhân và hệ sinh thái công nghệ Séc – châu Âu.

CVDI Hub vì vậy được kỳ vọng trở thành cầu nối từ phòng thí nghiệm đến thị trường – “Lab– to-Market”, đưa nghiên cứu và công nghệ của các đối tác Việt Nam và Séc đến gần hơn với doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường quốc tế.

5 VĂN BẢN HỢP TÁC ĐƯỢC KÝ KẾT VÀ HOÀN TẤT TẠI HỘI NGHỊ

Một trong những kết quả cụ thể nhất của Hội nghị là 5 văn bản hợp tác được ký hoặc hoàn tất thủ tục ký kết, gồm:

1. Bản ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa Trường Đại học Hà Nội và University of South Bohemia;
2. Student Exchange Agreement giữa Trường Đại học Hà Nội và University of South Bohemia;
3. Bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Hà Nội và Tomas Bata University in Zlín;
4. Bản ghi nhớ hợp tác về Czech–Vietnam Deep Tech Innovation & Impact Hub (CVDI Hub);
5. Bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Tôn Đức Thắng và Liên hiệp Hội người Việt Nam tại Châu Âu.

Các văn bản được ký kết phản ánh ba hướng hợp tác quan trọng của Hội nghị: mở rộng quan hệ giữa các trường đại học; xây dựng nền tảng hợp tác khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; và phát huy nguồn lực của mạng lưới trí thức, chuyên gia và cộng đồng người Việt Nam tại châu Âu trong hợp tác giữa Việt Nam và Cộng hòa Séc.

Đặc biệt, Bản ghi nhớ hợp tác giữa TDTU và Liên hiệp Hội người Việt Nam tại Châu Âu được kỳ vọng tạo thêm một cầu nối cho đội ngũ trí thức và chuyên gia người Việt Nam tại châu Âu. Thông qua cơ chế này, mạng lưới trí thức kiều bào không chỉ có điều kiện tăng cường kết nối với TDTU mà còn có thể mở rộng hợp tác với các trường đại học và cơ sở nghiên cứu khác tại Việt Nam.

Đồng thời, TDTU và Trung tâm Hợp tác Châu Âu sẽ góp phần hỗ trợ kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia tại châu Âu với các đối tác phù hợp tại Việt Nam, qua đó thúc đẩy hợp tác trực tiếp về đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.

HƯỚNG TỚI CÁC KẾT QUẢ CỤ THỂ TRONG NĂM 2026–2027

Hội nghị thống nhất tinh thần chung là sau giai đoạn xây dựng mạng lưới, các bên cần chuyển mạnh sang triển khai và đánh giá kết quả cụ thể.

Trong giai đoạn 2026–2027, các đối tác dự kiến tiếp tục thúc đẩy CVDI Hub, trong đó đặc biệt chú trọng việc hình thành các dự án công nghệ có khả năng ứng dụng và thương mại hóa; phát triển các chương trình đào tạo và trao đổi học thuật; hình thành các nhóm nghiên cứu và dự án chung; mở rộng hợp tác đại học – doanh nghiệp; đồng thời chuẩn bị cho Cuộc thi quốc tế về Nghiên cứu và Thiết kế Thiết bị bay Không người lái – International UAV Competition 2027, dự kiến tổ chức tại TDTU vào tháng 9/2027.

Phát biểu kết luận, Hiệu trưởng TDTU PGS.TS. Trần Trọng Đạo nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ trao đổi và ký kết sang triển khai thực tế trong năm học 2026/2027, tiếp tục phát triển CVDI Hub và chuẩn bị các hoạt động hợp tác quốc tế năm 2027.

Hội nghị cũng đặt định hướng tiến tới Hội nghị Bàn tròn Việt Nam – Séc lần thứ 3 tại TDTU, Thành phố Hồ Chí Minh, dự kiến ngày 23–24/9/2027, gắn với dịp kỷ niệm 30 năm thành lập Trường Đại học Tôn Đức Thắng.

Hội nghị Bàn tròn Việt Nam – Séc lần thứ hai vì vậy không chỉ là nơi gặp gỡ giữa các trường đại học hai nước, mà còn góp phần từng bước hình thành một hệ sinh thái hợp tác Việt Nam – Séc, kết nối giáo dục – nghiên cứu – công nghệ – đổi mới sáng tạo – thương mại hóa – doanh nghiệp – đầu tư và mạng lưới chuyên gia, hướng tới các chương trình và dự án có khả năng triển khai lâu dài và tạo ra những kết quả cụ thể, thiết thực cho cả hai bên.